show episodes
 
Dit is een serie korte podcasts over de verrassende herkomst van doodgewone woorden. Seizoen 2 start in de eerste week van oktober 2021. Gedurende 7 weken verschijnt er elke week een nieuwe aflevering van ongeveer 10 minuten. We bespreken woorden die je kunt tegenkomen in alledaagse situaties zoals in de kroeg, in je kledingkast of in bekende uitdrukkingen. Want heeft ‘bockbier’ misschien iets met geiten te maken, hoe komt de ‘smoking’ aan zijn naam en wie is precies de ‘sjaak’? Presentatie: ...
 
Loading …
show series
 
Heb je er weleens over nagedacht waarom 'grape' (druif) in het woord 'grapefruit' zit? Als je een appel helemaal opeet kom je binnenin het 'klokhuis' tegen. Waar komt dat precies vandaan? Is de 'kiwi' nu een vogel of een vrucht, en zijn 'zeevruchten' ook fruit? Je hoort het in deze laatste aflevering van seizoen twee! Dit is een podcast van het Ins…
 
Je staat vast niet altijd stil bij de woorden voor de kledingstukken die je dagelijks aantrekt, maar ook daar zit vaak een heel verhaal achter. Waarom sportschoenen ook wel 'sneakers' heten of wat een 'smoking' te maken heeft met roken, bijvoorbeeld. Je hoort het in deze 6e aflevering van 'Waar komt pindakaas vandaan?'. Dit is een podcast van het I…
 
Heeft er ooit een 'gekke henkie' of een 'nieuwsgierig aagje' geleefd? Wie is de Hans in 'hansworst' en 'hansop' eigenlijk? En wie ben je precies als je 'de sjaak' bent? Je hoort het in deze vijfde aflevering van seizoen twee. Dit is een wekelijkse podcast van het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT), gemaakt door Laura van Eerten en Caspar Stal…
 
Honderd jaar geleden, na de Eerste Wereldoorlog en de Spaanse Griep, kwamen de Roaring Twenties. Nu ook wij weer in de jaren twintig zijn beland, wordt er in Museum Kranenburgh terug- en vooruitgekeken. In deze aflevering spreekt Caspar Stalenhoef met Anneleen Arnout (universitair docent cultuurgeschiedenis aan de Radboud Universiteit) en Colin Hui…
 
Het woord 'boterham' bestaat uit 'boter' en 'ham'. Komt de naam daar dan ook vandaan? Wat is eigenlijk een 'sandwich', en is 'tussen de middag' niet vreemd? Hoe kan er iets tussen één middag zitten? Dat hoor je in deze vierde aflevering van seizoen 2 van ‘Waar komt pindakaas vandaan?’, een wekelijkse podcast van het Instituut voor de Nederlandse Ta…
 
In onze taal zijn er talloze manieren om aan te dood te refereren. Vaak gebeurt dit indirect of met een eufemisme; denk maar aan uitdrukkingen als ‘de pijp uitgaan’, ‘om zeep helpen’ en ‘naar de filistijnen gaan’. In deze derde aflevering bespreken we er een aantal. Dit is een wekelijkse podcast van het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT), gem…
 
Zeg je nu 'patat' of 'friet', is er een verschil tussen 'frikandellen', 'frikadellen' en 'curryworsten' en hoe komen de 'kapsalon' en de 'mitraillette' aan hun naam? Dat hoor je in deze tweede aflevering van seizoen 2 van ‘Waar komt pindakaas vandaan?’, een wekelijkse podcast van het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT). Deze podcast is gemaakt…
 
Waarom heet het een bruin café? Heeft bockbier echt met een mannetjesgeit te maken? En wat zakt er af bij een afzakkertje? Dat hoor je in deze eerste aflevering van seizoen 2 van ‘Waar komt pindakaas vandaan?’, een wekelijkse podcast van het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT). Deze podcast is gemaakt door Laura van Eerten en Caspar Stalenhoef…
 
Deze aflevering gaat over de invloed die je naam op je leven kan hebben. We doen dat in het kader van de tentoonstelling Zijn joden wit?, die tot 1 augustus 2021 te zien is. Caspar Stalenhoef spreekt met algemeen directeur Emile Schrijver: is het toevallig dat hij ook schrijver is geworden, is Schrijver een joodse naam en heeft hij daar ooit last v…
 
Afl. 1/6 – In 1911 schilderde Karl Schmidt-Rottluff bijna abstracte landschappen met paarse luchten, rode velden en oranje weggetjes. Dat werd niet meteen gewaardeerd door de pers, de galeries en musea, en daarom ging Die Brücke zelf op zoek naar een community van medestanders. Caspar Stalenhoef gaat hierover in gesprek met Angelika Bisseling van M…
 
Afl. 2/6 – Die Brücke streefde niet alleen naar een nieuw soort kunst, maar ook een nieuw soort mens en maatschappij. In een schilderij van Max Pechstein uit 1910 komt dat allemaal samen: naakt in de natuur deden zij afstand van de conservatieve cultuur van het Duitse Keizerrijk. Caspar Stalenhoef gaat hierover in gesprek met Gregor Langfeld, profe…
 
Afl. 3/6 – In een stilleven van Ernst Ludwig Kirchner uit 1910 is de stijl herkenbaar waarin alle kunstenaars van Die Brücke gingen werken. Ze kregen ook navolging buiten de landsgrenzen: in de jaren twintig leidde het tot de opkomst van de Bergense School. Caspar Stalenhoef gaat hierover in gesprek met Gregor Langfeld, professor kunstgeschiedenis …
 
Afl. 4/6 – De kunstenaars van Die Brücke lieten academische conventies graag achter zich, maar in ieder geval één ervan bleven ze volgen: de naakten waren toch meestal vrouwelijke naakten. Vooral Otto Mueller kwam telkens weer terug op het motief van twee jonge naakte vrouwen in de natuur. Caspar Stalenhoef gaat hierover in gesprek met Angelika Bis…
 
Afl. 5/6 – Erich Heckel blonk uit in houtgravuren. Het bewerken van hout kan niet eindeloos blijven doorgaan: wat eraf is, is eraf; een lijn die eenmaal is gezet, moet blijven staan. Het dwong de kunstenaars om vlug en spontaan te werken. Caspar Stalenhoef gaat hierover in gesprek met Gregor Langfeld, professor kunstgeschiedenis aan de Universiteit…
 
Afl. 6/6 – In de twintigste eeuw zijn de kunstenaars van Die Brücke zowel gevierd als verafschuwd. Het belangrijkste keerpunt was het kunst- en cultuurbeleid van nazi-Duitsland: Emil Nolde was een aanhanger, maar ook zijn werk werd in beslag genomen, net als van de andere Brücke-kunstenaars. Caspar Stalenhoef gaat hierover in gesprek met Gregor Lan…
 
In deze aflevering: wat is de herkomst van het woord podcast? Dat vertelt Caspar Stalenhoef in de laatste aflevering van deze serie. Maar blijf geabonneerd, want een vervolg is in de maak! Dit is een podcast van het Instituut voor de Nederlandse Taal, gemaakt door Laura van Eerten en Caspar Stalenhoef, met muziek van Michel van der Zanden. De afbee…
 
In deze aflevering: waarom heten verdiepingen in een gebouw geen verhogingen? Laura van Eerten vertelt. Dit is een podcast van het Instituut voor de Nederlandse Taal, gemaakt door Laura van Eerten en Caspar Stalenhoef, met muziek van Michel van der Zanden. De afbeelding is van Studio Mals. Deze podcastserie is geïnspireerd op de drie boeken die het…
 
In deze aflevering: wat is de herkomst van het woord hoax? Frieda Steurs vertelt. Dit is een podcast van het Instituut voor de Nederlandse Taal, gemaakt door Laura van Eerten en Caspar Stalenhoef, met muziek van Michel van der Zanden. De afbeelding is van Studio Mals. Deze podcastserie is geïnspireerd op de drie boeken die het Instituut voor de Ned…
 
In deze aflevering: waar komt het woord stapelgek vandaan? Laura van Eerten vertelt. Dit is een podcast van het Instituut voor de Nederlandse Taal, gemaakt door Laura van Eerten en Caspar Stalenhoef, met muziek van Michel van der Zanden. De afbeelding is van Studio Mals. Deze podcastserie is geïnspireerd op de drie boeken die het Instituut voor de …
 
In deze aflevering: is een gijzelaar degene die gijzelt of degene die gegijzeld wordt? Caspar Stalenhoef vertelt. Dit is een podcast van het Instituut voor de Nederlandse Taal, gemaakt door Laura van Eerten en Caspar Stalenhoef, met muziek van Michel van der Zanden. De afbeelding is van Studio Mals. Deze podcastserie is geïnspireerd op de drie boek…
 
De verdwenen geschiedenis van het Waterlooplein wordt voor een belangrijk deel teruggevonden door te zoeken in afval. Onder de grond van het plein zijn beerputten aangetroffen, waar de bewoners tussen 1600 en 1800 niet alleen hun behoefte in deden, maar ook allerlei andere spullen hebben weggegooid. Wat afval kan zeggen over mensen, dat vraagt Casp…
 
In deze aflevering: als iets afgezaagd is, is er dan gebruikgemaakt van een zaag? Frieda Steurs vertelt. Dit is een podcast van het Instituut voor de Nederlandse Taal, gemaakt door Laura van Eerten en Caspar Stalenhoef, met muziek van Michel van der Zanden. De afbeelding is van Studio Mals. Deze podcastserie is geïnspireerd op de drie boeken die he…
 
In deze aflevering: waarom heet een moedervlek niet vadervlek? Laura van Eerten vertelt. Dit is een podcast van het Instituut voor de Nederlandse Taal, gemaakt door Laura van Eerten en Caspar Stalenhoef, met muziek van Michel van der Zanden. De afbeelding is van Studio Mals. Deze podcastserie is geïnspireerd op de drie boeken die het Instituut voor…
 
In deze aflevering: waarom noemen we gewelddadige voetbalsupporters hooligans? Caspar Stalenhoef vertelt. Dit is een podcast van het Instituut voor de Nederlandse Taal, gemaakt door Laura van Eerten en Caspar Stalenhoef, met muziek van Michel van der Zanden. De afbeelding is van Studio Mals. Deze podcastserie is geïnspireerd op de drie boeken die h…
 
In deze aflevering: wat is de overeenkomst tussen een haan en een sprinkhaan? Frieda Steurs vertelt. Dit is een podcast van het Instituut voor de Nederlandse Taal, gemaakt door Laura van Eerten en Caspar Stalenhoef, met muziek van Michel van der Zanden. De afbeelding is van Studio Mals. Deze podcastserie is geïnspireerd op de drie boeken die het In…
 
In deze aflevering: wat heeft een computerbug met insecten te maken? Laura van Eerten vertelt. Dit is een podcast van het Instituut voor de Nederlandse Taal, gemaakt door Laura van Eerten en Caspar Stalenhoef, met muziek van Michel van der Zanden. De afbeelding is van Studio Mals. Deze podcastserie is geïnspireerd op de drie boeken die het Instituu…
 
Moet je als kunstenaar altijd maar vernieuwen, experimenteren en meegaan met de laatste stroming? Of kun je kiezen voor een andere weg, en trouw blijven aan traditie en ambacht? De Haarlemse schilders in deze tentoonstelling, van grofweg 1880 tot 1980, kozen bewust voor het laatste, hoewel ze niet allemaal de verleidingen van het modernisme konden …
 
In deze aflevering: waar komt de hamburger vandaan? Caspar Stalenhoef vertelt. Dit is een podcast van het Instituut voor de Nederlandse Taal, gemaakt door Laura van Eerten en Caspar Stalenhoef, met muziek van Michel van der Zanden. De afbeelding is van Studio Mals. Deze podcastserie is geïnspireerd op de drie boeken die het Instituut voor de Nederl…
 
In deze aflevering: waarom is deadline zo’n heftig woord? Frieda Steurs vertelt. Dit is een podcast van het Instituut voor de Nederlandse Taal, gemaakt door Laura van Eerten en Caspar Stalenhoef, met muziek van Michel van der Zanden. De afbeelding is van Studio Mals. Deze podcastserie is geïnspireerd op de drie boeken die het Instituut voor de Nede…
 
In deze aflevering: wat voor een appel is een sinaasappel? Laura van Eerten vertelt. Dit is een podcast van het Instituut voor de Nederlandse Taal, gemaakt door Laura van Eerten en Caspar Stalenhoef, met muziek van Michel van der Zanden. De afbeelding is van Studio Mals. Deze podcastserie is geïnspireerd op de drie boeken die het Instituut voor de …
 
In deze aflevering: waar komt pindakaas vandaan? Caspar Stalenhoef vertelt. Dit is een podcast van het Instituut voor de Nederlandse Taal, gemaakt door Laura van Eerten en Caspar Stalenhoef, met muziek van Michel van der Zanden. De afbeelding is van Studio Mals. Deze podcastserie is geïnspireerd op de drie boeken die het Instituut voor de Nederland…
 
Meestal horen onze podcasts bij een tentoonstelling. Deze aflevering is nét iets anders: hij is gemaakt samen met Anna de Wit en Roos Kause, twee van de dit jaar door Diversion opgeleide Nieuwe Verbinders. Zij waren bij ons te gast om te onderzoeken hoe je optimistisch en opbouwend met elkaar in gesprek kunt gaan, terwijl toenemende polarisatie daa…
 
Vanaf 5 oktober 2020 presenteert het Instituut voor de Nederlandse Taal de korte podcast ‘Waar komt pindakaas vandaan?’ Twee keer per week een verrassend verhaal over de herkomst van een woord, verteld door Laura van Eerten, Caspar Stalenhoef en Frieda Steurs. Deze podcastserie is geïnspireerd op de drie boeken die het Instituut voor de Nederlandse…
 
Ze is weer bij ons te zien in het museum: Charlotte Salomon. Toch wel een van de favorieten in onze collectie. De tentoonstelling gaat over de invloed van film op haar werk. In deze podcast gaan we nog wat verder: als je haar vergelijkt met een filmregisseur, dan is ze wel een vrouwelijke filmregisseur. Waaraan merk je dat? En kun je haar werk een …
 
Lucht is van levensbelang, maar ook onzichtbaar, en daarom moeten we soms geholpen worden om erover na te denken. Dat kan in de zomer en herfst van 2020 in Museum Kranenburgh, waar zestien kunstenaars, op allerlei manieren, de aandacht vragen voor lucht. In deze podcast spreekt Caspar Stalenhoef met Mariette Dölle en Colin Huizing over o.a. Yoko On…
 
Afbeeldingen worden op internet en sociale media zo snel en massaal verspreid, dat kunstenaars en musea bij zichzelf te rade gaan: welke rol spelen zij in deze ontwikkeling? In deze podcast wordt de ‘beeldmacht’ van de kunstwereld kritisch tegen het licht gehouden. Caspar Stalenhoef spreekt met Ann Demeester en Melanie Bühler over de tentoonstellin…
 
In het najaar van 2018 kwam Aat Veldhoen bij Kranenburgh op bezoek om te praten over een solotentoonstelling. Niet lang daarna overleed hij, op 84-jarige leeftijd. Het is daardoor een andere tentoonstelling geworden, samengesteld door fotograaf Koos Breukel en een van Veldhoens acht kinderen, Venus Veldhoen, ook fotograaf. Caspar Stalenhoef gaat in…
 
Iris Kensmil toont met ‘Blues Before Sunrise’ een persoonlijke belevingswereld. Het zijn portretten van mensen die in haar eigen leven een rol spelen, maar ook in de ontwikkeling van de Zwarte moderniteit, zoals Astrid Roemer, Maryse Condé, Betty Shabazz en John Lee Hooker. In deze podcast gaat Iris Kensmil daarover in gesprek met Caspar Stalenhoef…
 
Van grofweg 1600 tot 1900 werden praktisch alle diamanten ter wereld verhandeld en bewerkt in Amsterdam. Dat zorgde voor welvaart waar de hele stad van profiteerde. Deze aflevering gaat over hoe Amsterdam de diamantstad van de wereld werd, waarom er zoveel mensen in deze sector joods waren, en hoe zij successen behaalden door een vakbond op te rich…
 
Losse, zichtbare verfstreken gaan steeds minder de werkelijkheid nabootsen; ze worden de uitdrukking van emotie. De tentoonstelling ‘Virtuoos! Israels tot Armando’ is verdeeld over drie verdiepingen van locatie Hal van het Frans Hals Museum. Drie korte podcasts geven op elke verdieping een inleiding. Presentatie, script, productie: Caspar Stalenhoe…
 
Losse, zichtbare verfstreken verwijzen in abstract werk naar niets buiten het schilderij zelf. De tentoonstelling ‘Virtuoos! Israels tot Armando’ is verdeeld over drie verdiepingen van locatie Hal van het Frans Hals Museum. Drie korte podcasts geven op elke verdieping een inleiding. Presentatie, script, productie: Caspar Stalenhoef Samenstellers te…
 
Losse, zichtbare verfstreken zorgen voor een vluchtige impressie van wat kunstenaars ergens buiten waarnemen. De tentoonstelling ‘Virtuoos! Israels tot Armando’ is verdeeld over drie verdiepingen van locatie Hal van het Frans Hals Museum. Drie korte podcasts geven op elke verdieping een inleiding. Presentatie, script, productie: Caspar Stalenhoef S…
 
Je kunt het werk van Esther Tielemans niet op een afstandje bekijken; je staat er meteen middenin. Haar objecten hangen aan de muur en staan in de ruimte, en ze reageren op elkaar. Kleuren en vormen herhalen zich, geschilderd of gespiegeld, maar je krijgt weinig greep op wat die kleuren en vormen moeten voorstellen. Om de ‘true story’ te achterhale…
 
Onder de nieuwe bewoners van Bergen, in de jaren rondom 1900, zaten opvallend veel vooruitstrevende kunstenaars. Hier in de natuur, dichtbij de duinen en de zee, wilden zij zich verder ontwikkelen. Vooral het werk dat zij tussen 1915 en 1925 maakten is later bekend komen te staan als de Bergense School. Zijn die kunstenaars door de natuur beïnvloed…
 
In de schilderijen die Edgar Fernhout (1912-1974) in de laatste jaren van zijn leven maakt is steeds minder te zien. Zijn stillevens, portretten en landschappen van vroeger maken plaats voor zeegezichten zonder personages, die daarna steeds abstracter worden tot er alleen nog maar vlakverdelingen overblijven. Caspar Stalenhoef spreekt met Rudi Fuch…
 
Bij de opening van ‘Ruis! Frans Hals, anders’ waren de muren wit, maar een paar maanden later, toen de tentoonstelling vanwege succes werd verlengd, besloot het museum de muren geelgroen te verven. Wat zit daarachter? Waarom zijn de muren in een museum meestal wit? Het Frans Hals Museum is van plan meer aandacht te besteden aan ‘institutionele krit…
 
De tentoonstelling is een fascinerende ontdekkingsreis: hoe een eeuwenoude joodse geheimleer, met ‘oerkennis’ over de schepping van hemel en aarde, zo wijdverspreid is geraakt in het westerse denken en de kunsten. In deze podcast legt conservator Mirjam Knotter een aantal kabbalistische ideeën uit en wat de invloed daarvan is geweest op bijvoorbeel…
 
This is the first in a series of twelve episodes to accompany the exhibition ‘The Persecution of the Jews in Photographs: The Netherlands, 1940-1945’, which was on view in 2019 at the National Holocaust Museum in Amsterdam and the Topography of Terror in Berlin. This podcast series focuses on the Ten Stages of Genocide as drawn up by American law p…
 
Before the Second World War, around two per cent of the Dutch population was Jewish. The Jews blended in with society. The Nazis used their own guidelines to determine who was Jewish and who was not, and set people against each other. They used hate propaganda to fuel the flames of anti-Semitism. Jews lost contact with the rest of society and becam…
 
In the next stage, prejudice and anti-Semitic stereotyping are followed by discriminatory legislation. Just a few months after the start of the occupation, the first anti-Jewish measures were introduced, which eventually drove the Jews further and further apart from the rest of society. Because of all the prohibitions, Jews were no longer able to l…
 
Loading …

Korte handleiding

Google login Twitter login Classic login