show episodes
 
Wat doet Nederland om te zorgen dat we droge voeten houden? Hoe zorgen we voor voldoende water in droge tijden? Is Nederland wel voorbereid op een veranderend klimaat? Hajo Magré praat met wetenschappers en experts die elke dag met die vragen - en de antwoorden! - bezig zijn. En we gaan op bezoek bij Nederlanders die met het veranderende klimaat te maken hebben. Vraag jij je af wat Nederland doet om zich voor te bereiden op de stijgende zeespiegel, aanhoudende droogte en ander extreem weer? ...
 
Vanaf 6 oktober wandelt Marjan Minnesma met Urgenda vanuit de Eemshaven in Groningen naar de klimaattop in Glasgow. Onderweg neemt zij The Climate Miles podcast op, waarin zij in gesprek gaat met koplopers in duurzaamheid. Zo lopen er wetenschappers met haar mee, directeuren van bouwbedrijven en netwerkbedrijven, maar ook gaat ze in gesprek met jongeren die zich inzetten voor het klimaat.
 
Loading …
show series
 
Wetenschappers van de Universiteit Utrecht hebben nauwkeurig in kaart gebracht wat de gevolgen zullen zijn van een stijging van de zeespiegel. In deze uitzending vertelt fysisch geograaf Dr. Kim Cohen dat de gevolgen van een 2 of 5 meter hoger zeeniveau gigantisch zullen zijn: de drinkwatervoorziening komt in gevaar, de landbouw wordt onmogelijk do…
 
Onderzoekers zijn het oudste DNA ooit op het spoor gekomen. Het geeft ons een kijkje in hoe een stukje van onze planeet er 2 miljoen jaar geleden uitzag. De samples zijn afkomstig uit de Kap København Formatie van Noord-Groenland en laten zien dat daar in die tijd - toen het er zo'n 10 tot 17 graden warmer was - rendieren en knaagdieren leefden, er…
 
Wij mensen kunnen tegenwoordig amper onze weg vinden als we het zonder GPS moeten doen, maar een heleboel andere dieren hebben daar geen enkele moeite mee. Neem monarchvlinders bijvoorbeeld, die leggen elk jaar met miljoenen tegelijk meer dan 4000 kilometer af van Noord-Amerika naar Mexico om daar te overwinteren, waarbij ze gebruik maken van het a…
 
De bekende kattenparasiet toxoplasma - waar je vooral als je zwanger bent ver van uit de buurt moet blijven - blijkt er in wolven voor te zorgen dat ze sneller de leider van een groep worden. Dit heeft zowel gevolgen voor de inrichting van ecosystemen als onderzoek naar gedrag. Onderzoeker Jaap de Roode van Emory University in de VS doet zelf onder…
 
Tweelingen kunnen op elkaar lijken, maar zelden ziet hun leven er exact hetzelfde uit. In onze darmen - blijkt uit onderzoek - is dat een ander verhaal. Daar kiezen twee tegelijk geboren dochtercellen graag precies hetzelfde pad. En het is hun moeder die ze daartoe aanzet. In deze audio hoor je Jeroen van Zon van AMOLF. Hij vertelt meer over de bij…
 
Mensen worden over het algemeen niet geassocieerd met schubben, maar daar moeten we volgens een onderzoek naar tanden anders over na gaan denken. Hoe zijn tanden namelijk ooit ontstaan? Tanden die ervoor zorgden dat je als dier ineens beter prooien of planten vast kon pakken en ze ook nog eens makkelijker in stukjes kon krijgen. Het begon volgens o…
 
Na tientallen jaren voorbereiding is vandaag de officiële bouw van start gegaan van de grootste telescoop ter wereld, tevens de gevoeligste radiotelescoop ooit gemaakt. Een project waar ook Nederland een belangrijke rol bij speelt. In deze audio bespreken we met Roelien Attema-van Waas van ASTRON waar de telescoop naar gaat kijken en welke rol Nede…
 
Een plant die veel voorkomt in Japan - de Cayratia japonica - kan een trucje dat nooit eerder is gezien bij bloemen: meerdere keren van kleur veranderen. Er zijn wel honderden planten met bloemen die gedurende hun ontwikkeling tot volwassen plant een kleurverandering doormaken, maar niet eerder is er eentje gevonden die ook weer terug verandert. Va…
 
Een nieuwe theorie stelt dat het Prikkelbare Darm Syndroom weleens een link zou kunnen hebben met de zwaartekracht op aarde. Bedenk maar eens, zegt de onderzoeker uit LA die met deze hypothese komt, dat je organen de hele dag door naar beneden worden geduwd. Wat als de klachten die bij het Prikkelbare Darm Syndroom horen - zoals kramp, zweten en ru…
 
Veertig jaar geleden kreeg de eerste patiënt de diagnose HIV. Destijds was het een dodelijke ziekte waar geen kruid tegen opgewassen was. Maar in de tussentijd is er veel veranderd. Er zijn nu goed werkende medicijnen en als je die slikt kan je het virus niet meer overgedragen. Mensen met hiv hebben een even goede levensverwachting als ieder ander.…
 
Als we ver genoeg teruggaan in de tijd, dan vinden we daar de laatste voorouder die de mens deelde met inktvissen: een wormachtig dier, met beperkte intelligentie. Op een later moment in de evolutie van dieren, zijn twee groepen ontstaan: gewervelden en ongewervelden. De gewervelde groep dieren, waar onder andere mensen en apen onder vallen, ontwik…
 
Ze gebruiken echolocatie om in het donker insecten te kunnen vangen, maar als vleermuizen communiceren met elkaar gebruiken ze een andere techniek. Eentje die ook wordt gebruikt door.. death metal zangers. In deze audio hoor je onderzoeker Coen Elemans van de University of Southern Denmark. Lees hier meer over het onderzoek: Bats growl like death m…
 
Hoe kan een chirurg bij een operatie nog beter zien waar de bloedvaten en klieren liggen? Een student van de TU Delft ging op zoek naar een nieuwe techniek waarmee dit mogelijk wordt en vond deze ook. Bij borstkanker worden in sommige gevallen de lymfeklieren uit de oksel verwijderd. Vaak gevolgd door bestraling. Dat kan behoorlijk nare gevolgen he…
 
Meer dan de helft van de vrouwen in de VS heeft overgewicht of obesitas tijdens hun zwangerschap. Dat levert gezondheidsrisico's op voor deze vrouwen, maar het is ook van invloed op de hersenen van hun kinderen. Er zijn hints dat overgewicht bij de moeder er - vooral bij jongens - voor kan zorgen dat er een vergrote kans op depressie of autisme is.…
 
Wetenschappers van het Nederlandse onderzoeksinstituut DIFFER hebben een database gemaakt met bijna 32.000 moleculen die mogelijk gebruikt kunnen worden in toekomstige batterijen. Het gaat specifiek om moleculen die interessant zijn voor flowbatterijen. Deze zijn veelbelovend omdat de energie-inhoud van dit type batterijen eenvoudig op te schalen i…
 
Hele heftige terugkerende hoofdpijn, misselijkheid en gevoeligheid voor licht: migraine kan een flinke impact hebben op iemands leven. Naar schatting lopen er wereldwijd 148 miljoen mensen met chronische migraine rond. Maar helemaal snappen waar het vandaan komt en hoe het werkt doen we niet. Nou zitten er rondom de bloedvaten in onze hersenen ruim…
 
Roofmieren, of trekmieren, staan bekend om de destructie die ze als rondtrekkende kolonie achterlaten op hun pad, waarbij ze wel 500.000 prooien per dag kunnen wegwerken. Je vindt ze vooral in de tropen, waar ze in lange slierten tussen de bomen door trekken. Maar ooit, ooit had we ze ook hier, blijkt uit nieuw onderzoek. Verstopt in een laatje en …
 
De grote trap is een enorme vogel. Van alle vliegende vogels is het - met mannetjes van wel 16 kilo - de zwaarste ter wereld. Je vindt ze in Europa vooral in Spanje. Heel af en toe dwaalt er ook eentje door Nederland. Om een partner te vinden komen mannetjes elk jaar op dezelfde plek bij elkaar om vervolgens een indrukwekkende show weg te geven aan…
 
Hij was een lakenhandelaar met een liefde voor lenzen en werd uiteindelijk één van de belangrijkste pioniers van de microscopie: Antoni van Leeuwenhoek. Volgend jaar is het 300 jaar geleden dat hij overleed en staat er van alles op het programma om zijn werk te vieren. Conservator Tiemen Cocquyt van Rijksmuseum Boerhaave geeft alvast uitleg over éé…
 
De leefomgeving van vissen kan sterk variëren. Tussen zout- en zoetwater en soms zelfs tussen nat en droog. Sommige vissoorten kunnen namelijk tot wel een week op het droge overleven. Deze wisselende omstandigheden vragen om geavanceerde waterwerken in hun cellen. Voor cellen in alle dieren geldt dat het van levensbelang is om de waterbalans goed t…
 
De James Webb ruimtetelescoop heeft in ongekend detail de atmosfeer van exoplaneet Wasp-39b in kaart gebracht. Volgens astronomen gaat wat ze hebben gezien het onderzoek naar exoplaneten totaal veranderen. In deze audio hoor je Amy Louca van de Sterrewacht Leiden en Jean-Michel Desert van de Universiteit van Amsterdam. Lees hier meer: Webb onthult …
 
De ontdekking van een zelflerend molecuul, door wetenschappers van de Universiteit Twente, is een belangrijke doorbraak in de wereld van computers. Het molecuul brengt super-energiezuinige supercomputers een stap dichterbij. De eigenschappen van het molecuul werden bij toeval ontdekt; het gedraagt zich precies als de synapsen in menselijke hersenen…
 
We hebben het vaak over de zoektocht naar water op andere planeten, maar nieuw onderzoek laat zien dat we ook over het water op onze eigen planeet nog lang niet alles weten. In veel mineralen en edelstenen zitten bubbels gevangen met daarin water. Het is onderzoekers nu gelukt om van de allerkleinste bubbeltjes met water te bepalen wat hun samenste…
 
Stel: je wandelt als astronaut door je Mars-basis, struikelt, scheurt je pak en loopt een brandwond op. Zou het dan niet ontzettend handig zijn als je een printer tot je beschikking had waarmee je een pleister van nieuwe huidcellen zou kunnen printen? In deze audio hoor je onderzoeker Lorenzo Moroni van het MERLN instituut van de Universiteit Maast…
 
Bijna alle planten hebben een vatensysteem waarmee water wordt rondgepompt en uitdroging wordt voorkomen. Bij extreme droogte kan de ketting van watermoleculen die onderweg is door de steel breken. Dat veroorzaakt een bubbel van gas, waardoor water er niet meer langs kan. Als dit probleem zich uitbreidt door de plant, is het einde oefening. Onderzo…
 
Het is één van de grote vragen rondom de ziekte waar we het antwoord nog niet op hebben. Onderzoekers van Washington University School of Medicine hebben nu iets gevonden, wat het mogelijk helpt verklaren. De meeste mensen ontwikkelen bij Alzheimer eerst schade – die ontstaat door de ophoping van eiwitten – in het geheugengebied van de hersenen. Da…
 
Hoog boven ons komen elektronen vanuit de ruimte ons luchtruim binnen, waar ze langs de lijnen van het aardmagnetisch veld bewegen en botsen met gassen. Dit veroorzaakt de indrukwekkende kleurengloed die we kennen als het zuiderlicht en noorderlicht. Eigenlijk zijn die wolken van kleur onderdeel van een elektrisch netwerk dat de aarde met de ruimte…
 
De drie schepen waarmee Nederland onderzoek doet naar zee, klimaat en biodiversiteit zijn al een tijdje aan vervanging toe. Daarom wordt er hard gewerkt aan nieuwe schepen en instrumenten. Met Matthew Humphreys, van het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee, bespreken we de nieuwste snufjes, waaronder een onderzee glider waarmee ze…
 
Een bijenkolonie heeft vaak niet het eeuwige leven, ook imkers weten dat. Alleen geven zij al een tijdje aan steeds vaker een kolonie te moeten vervangen. Daar wilden onderzoekers meer over weten. Het is natuurlijk niet voor het eerst dat hiernaar gekeken is. Meerdere factoren blijken van invloed te zijn op het voortbestaan van bijensoorten: steeds…
 
Vandaag was het dan zover: NASA's onbemande Artemis 1 raket vertrok succesvol vanuit het Kennedy Space Centre in Florida richting de maan. De bijna 100 meter lange NASA-raket zorgde er na de lancering voor dat de capsule met daarin het passagiersgedeelte keurig met de juiste snelheid richting de maan werd gestuurd. Deze - nu nog onbemande - capsule…
 
In het dierenrijk bestaan veel stelletjes uit een mannetje en een vrouwtje, maar dat geldt lang niet voor alle koppels. Sommige dieren vormen - voor even of for ever - koppels van gelijke sekse. De lijst met dieren waarbij dit voorkomt is behoorlijk lang. Pinguïns, apen, dolfijnen, slangen, motten en padden: het is maar een kleine greep. Soms maakt…
 
Bij mensen is het meestal zo dat iemand eerst volwassen wordt en dan pas kinderen krijgt. Maar als je kijkt naar planeten en hun ouders, dan - suggereert nieuw onderzoek - zit dat heel anders in elkaar. Er is al een tijdje een discussie gaande over het ontstaan van planeten. We weten redelijk wat over hoe ze vormen, maar niet zoveel over wanneer ze…
 
Meeklappen, of in de maat dansen: het voelen en horen van de beat kunnen we niet allemaal even goed, maar het is in ieder geval een unieke vaardigheid in het dierenrijk, toch? Nou, nee. We wisten al wel dat dieren ritmisch geluid kunnen produceren. Ook zijn dieren te trainen om op muziek te reageren. Maar dit is niet hetzelfde als de complexe neura…
 
Een vrouwenlichaam verandert op allerlei manieren door een zwangerschap. Nu hebben onderzoekers ook aanwijzingen gevonden dat het wel eens blijvend impact zou kunnen hebben op de samenstelling van onze botten. Het vinden van dit verschil in samenstelling is op zichzelf al interessant, maar het levert mogelijk ook een methode op waarmee aan de hand …
 
Luizen: we hebben ze bijna allemaal een keer gehad en dat was niet anders voor rijke mensen die zo'n 1700 jaar voor de gangbare jaartelling leefden. Dat weten we dankzij een ivoren kammetje met daarop een zin in het oudst bekende alfabet. Het kammetje is gevonden tussen overblijfselen van de stad Lachis in zuid-centraal Israël in 2017. Pas december…
 
Als het aankomt op losgaan op de dansvloer, is het de bas die het hem doet. Zelfs als de tonen zo laag zijn dat we ze niet kunnen horen of voelen, blijkt uit onderzoek. Neurowetenschappers hebben in een experiment bezoekers van een echt optreden met elektronische muziek in de gaten gehouden op de dansvloer, terwijl ze op sommige momenten extra lage…
 
Bacteriën planten zich voort via groei en celdeling. Tijdens elke ronde van groei en deling, de zogenaamde celcyclus, moet de cel alle celcomponenten precies één keer kopiëren. Hoe dit de cel lukt zonder fouten, is een vraag die het wetenschappelijke veld al lange tijd bezighoudt. Onderzoekers van AMOLF hebben nu een wiskundig model ontwikkeld dat …
 
Het smelten van de ijsplaat van Groenland klinkt misschien als iets wat ver weg gebeurt, maar hints voor het toekomstige smeltgedrag van dat ijs zouden wel eens op de bodem van de Noordzee kunnen liggen. Lees hier meer over het onderzoek naar de Noordzee-bodem: Ice age valleys give clues to future ice sheet change. Het onderzoek over het sneller sm…
 
Een Nederlandse satelliet, de TROPOMI, heeft wereldwijd gekeken naar grote bronnen van methaan. Vandaag, op de COP27 in Sharm El Sheik, werden de nieuwste methaankaarten gepresenteerd. Vooral vuilnisbelten zijn boosdoeners. Methaan is een broeikasgas, maar blijft, in tegenstelling tot CO2, vrij kort in de atmosfeer. Als we methaanuitstoot kunnen ve…
 
Tim van Hattum, programmaleider klimaat aan de WUR schreef een boek met de titel: 'Only Planet, zeven natuurlijke routes naar een hoopvolle toekomst voor planeet.' De centrale gedachte van van Hattum in zijn boek is dat we vergeten om de hulp van de natuur te gebruiken om klimaatverandering te stoppen. Hij schrijft over oplossingen als elektrisch r…
 
We blijven ernaar zoeken: de beste manier om gezond te blijven. Sport en spierkracht zijn daarbij belangrijke factoren en nieuw onderzoek laat zien dat we die spierkracht misschien wel met veel minder moeite kunnen creëren. Of je nou thuis met gewichten traint of in de sportschool: de meeste mensen kiezen voor bekende basisoefeningen, zoals het opt…
 
Wetenschappers kunnen steeds dieper inzoomen op de cellen in ons lichaam. Dat maakt allerlei belangrijk onderzoek mogelijk. Alleen op dat niveau is het moeilijk om tegelijk ook de interactie tussen cellen en de samenstelling van het weefsel in z'n geheel te bestuderen. Een groep onderzoekers wilde daar verandering in brengen. Kunnen we weefsel niet…
 
Vuurvliegmannetjes knipperen in indrukwekkende patronen met hun lichtgevende buik om partners aan te trekken. Sommige soorten doen dit synchroon als groep. Hoe krijgen ze dat voor elkaar? Wiskundigen van de universiteit van Pittsburgh gebruikten voor het beantwoorden van die vraag een model dat normaal gebruikt wordt om de activiteit van hersencell…
 
Er wordt al enige tijd gekeken of psilocybine - de werkzame stof in sommige paddenstoelen en truffels - kan helpen bij het behandelen van zware depressie. Eerdere onderzoeken hiernaar waren vaak te klein of verkeerd van opzet om er echt iets over te zeggen, maar nu zijn de resultaten binnen van een veel groter, internationaal onderzoek. Daarin hebb…
 
Wij mensen gebruiken ons zicht en tast voor een heleboel dingen, zonder dat we daar echt bij stilstaan. Het vasthouden van een beker bijvoorbeeld, of... het opvouwen van de was. Voor robots is dat een stuk minder vanzelfsprekend. Er komt gigantisch veel data kijken bij het verwerken van tast-feedback en daarnaast werken de meeste robots alleen met …
 
Onderzoekers uit Zwitserland hebben iets ontdekt dat - in combinatie met bestaande therapie - kan helpen tegen ernstige en terugkerende nachtmerries: het C69 piano-akkoord. In een experiment waaraan mensen meededen die last hebben van een nachtmerriestoornis, combineerden de wetenschappers bestaande therapie met een tweede therapie. De eerste thera…
 
Uit nieuw onderzoek zou blijken dat de hoorns van neushoorns kleiner zijn geworden in de afgelopen eeuw. En de reden daarvoor is hoogstwaarschijnlijk (en niet geheel verrassend): de jacht. Dit onderzoek was mogelijk dankzij een enorme database aan neushoorn-kennis. Verzameld door de Nederlandse onderzoeker Kees Rookmaker. Hij richtte daarvoor het h…
 
Het is al lange tijd een discussie onder psychologen: kun je nou wel of niet door het vormen van een lach op je gezicht je stemming positief beïnvloeden? Waar begon dit allemaal? In de jaren 80. Toen kregen proefpersonen in een experiment de opdracht stripboeken te lezen terwijl ze een pen tussen hun tanden klemden zonder dat hun lippen de pen moch…
 
Een studententeam uit Eindhoven heeft met hun idee voor slimme cellen meerdere prijzen binnengehaald. Dat gebeurde tijdens de finale van een belangrijke synthetische biologie-wedstrijd. Voor deze wedstrijd - de iGEM Grand Jamboree - moeten honderden teams uit heel de wereld proberen vanuit de synthetische biologie de complexe vraagstukken van vanda…
 
Een opvallende ontdekking over de tijd waarin Engeland nog onderdeel was van het Europese vasteland. Dat was 18,000 jaar geleden: de periode na de laatste ijstijd. Lange tijd werd gedacht dat de nieuwe gewoontes die bij mensen na die ijstijd werden gevonden, simpelweg te maken hadden met het veranderen van hun omgeving. Natuurlijk was die omgeving …
 
Loading …

Korte handleiding

Google login Twitter login Classic login