Astronomie openbaar
[search 0]

Download the App!

show episodes
 
Spacegeek Hens Zimmerman maakt elke week een podcast over sterrenkunde en de ruimtevaart. Maar, op de een of andere manier, steekt er bijna altijd een filosofische of politieke boodschap de kop op. Om de luisteraar vervolgens aan het eind met meer vragen dan antwoorden op te zadelen.
 
Een Nederlandse sterrenkundige gaat in zee met China om zijn grote droom waar te maken. Wat gebeurde er net na de oerknal? Voor het antwoord op die vraag moet astronoom Marc Klein Wolt naar de achterkant van de maan. Eén probleempje: daar is nog niemand geweest. Als hij in zee gaat met opkomende ruimtemacht China, blijkt samenwerken niet zonder risico. Documentairemaker Saar Slegers volgt hem tijdens zijn race tegen de klok en ziet hoe zijn wetenschappelijke droom langzaamaan verandert in ee ...
 
Loading …
show series
 
C/4 dus. Dat zijn snelheden waar we niet vaak mee te maken hebben. Toch werd iets dergelijks gemeten in de buurt van Sagittarius A*, het zwarte gat in het centrum van onze melkweg. Orbital motion near Sagittarius A* - Constraints from polarimetric ALMA observations: https://www.aanda.org/articles/aa/full_html/2022/09/aa44493-22/aa44493-22.html…
 
Lonsdaleïet is - net als diamant - één van de allotropen van koolstof, alleen mogelijk 58% harder. Het wordt vooralsnog alleen aangetroffen op plaatsen waar een bepaald soort meteoriet is ingeslagen. Dit mineraal is vernoemd naar de Britse kristallograaf en vredesactivist Kathleen Lonsdale. Spiegelorchissen: https://nl.wikipedia.org/wiki/Spiegelorc…
 
W. Widmann: Welke Ster is dat? In de serie "Zakboeken voor natuurvrienden" is nu, in 1940, een alleraardigst boekje over den sterrenhemel verschenen. Juist in deze tijden van verduistering is de pracht van de sterren eigenlijk voor het eerst aan velen opgevallen en heeft hun belangstelling gewekt. En juist voor dergelijke menschen, voor wie cosmogr…
 
De heilige graal van de astronomie is details onderscheiden in de ruis van het heelal. In deze column eerst wat dat voor de achtertuin-astronoom betekent en daarna wat de laatste wetenschappelijke wapenfeiten op dit gebied zijn. Formules voor telescopen: https://wiki.waarnemen.com/index.php/Formules_voor_telescopen?langid=1 Molecules with ALMA at P…
 
De vondst van een steenoude krater - of althans, wat daar van over is - werpt een nieuw licht op de ontstaansgeschiedenis van onze aarde. Het element iridium: https://en.wikipedia.org/wiki/Iridium Een plaatje van de Chicxulub krater: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Chicxulub.jpg Crater Explorer: https://craterexplorer.ca/chicxulub-impact-st…
 
Weer eens een vrolijk fenomeen uit de hoge hoed van Albert Einstein: frame dragging. Het is bijna te vreemd voor woorden, maar het effect is meetbaar en inmiddels door diverse instrumenten aangetoond. Hoe dit nou weer zit hoort u in deze aflevering van "Zimmerman in Space". Het LIGO observatorium: https://www.ligo.caltech.edu/ Gravity Probe B: http…
 
Dit is de tweede van twee afleveringen over de Venus missies van de vorige eeuw. Vandaag bespreken we het succesvolle Venera (en Vega) ruimtevaartprogramma van wat ooit de Sovjet Unie was. En omdat er geen nachtuitzending is en de aflevering al wel af is, plemp ik 'm maar wat eerder online dan anders. De Venera missies op Wikipedia: https://en.wiki…
 
Dit is de eerste van twee afleveringen over de Venus missies van de vorige eeuw. Mariner 2 is een verhaal op zich. Nou kan ik hier natuurlijk wel een synopsis schrijven over deze aflevering, maar dan vergooi ik al een deel van uw pret. Dus dat doe ik maar niet. Een paar links krijgt u natuurlijk wel van mij: https://www.space.com/18746-mariner-2.ht…
 
Uiteindelijk moet leven ontstaan zijn uit niet-leven. Dat proces noemen we abiogenesis. Daarover twee nieuwe opmerkelijke zaken in deze aflevering. Abiogenesis op wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Abiogenesis Pionier op dit gebied, Sijbren Otto: https://en.wikipedia.org/wiki/Sijbren_Otto De-novo synthese: https://en.wikipedia.org/wiki/De_nov…
 
Moeten we nou écht eerst weer naar de maan en dan pas naar Mars? Tijd voor antwoorden! Lunar Gateway: https://www.nasa.gov/johnson/HWHAP/gateway Moon to Mars objectives: https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/moon-to-mars-objectives-.pdf The Mythical Man Month (book): https://en.wikipedia.org/wiki/The_Mythical_Man-Month https://web.ee…
 
...met die snelheid sjeest een solitair zwart gat door onze melkweg. Hoe nemen astronomen zoiets waar? En moeten we ons zorgen maken? Spoiler: pak de rekenmachine er maar bij. Het artikel in kwestie: https://arxiv.org/pdf/2201.13296.pdf Rijksmuseum Boerhaave: https://rijksmuseumboerhaave.nl/ Armin van Buuren: https://www.arminvanbuuren.com/…
 
Nederland mag reuze trots zijn op onze bijdrage aan het Copernicus programma van de EU. In het bijzonder het Tropomi instrument aan boord van de Sentinel 5p satelliet, waarmee we inzicht krijgen in ons klimaat. In deze aflevering gaan we op bezoek bij het KNMI, waar we Dr. Pepijn Veefkind spreken, senior scientist R&D Satelliet Waarnemingen. https:…
 
In 1972 werd voor het eerst een schrikkelseconde ingevoerd. Maar sinds 2016 staat het voorlopig stil voor wat betreft die schrikkelsecondes. Waarom? Schrikkelseconde: https://nl.wikipedia.org/wiki/Schrikkelseconde International Earth Rotation and Reference Systems Service: https://www.iers.org/IERS/EN/Home/home_node.html…
 
Soms sturen wij aardlingen een bericht de ruimte in in de hoop dat iemand (of iets) dat ooit weer opvangt en ontcijfert. Waarom? En hoe? U hoort het in deze aflevering van Zimmerman in Space. Met een speciaal gastoptreden van Anna Gimbrère! Het artikel in kwestie: https://arxiv.org/pdf/2203.04288.pdf Meer over de Arecibo message: https://en.m.wikip…
 
Lichtende nachtwolken of noctilucent clouds. Een vreemd verschijnsel bovenin onze atmosfeer. Vanwaar de wetenschappelijke interesse in dit fenomeen? U hoort het in deze aflevering van Zimmerman in Space. https://nl.wikipedia.org/wiki/Lichtende_nachtwolk https://en.m.wikipedia.org/wiki/Noctilucent_cloud http://aim.hamptonu.edu/ https://www.oneingred…
 
Een beetje een beladen titel voor deze aflevering, maar geen zorgen, het gaat vandaag gewoon over geluidjes op planeet Mars. In de pers hoorde u wellicht dat er "twee geluidssnelheden" op Mars voorkomen. Hoe het werkelijk zit hoort u in deze aflevering van de sinds december 2021 in populariteit dalende podcast "Zimmerman in Space". https://phys.org…
 
Iapetus (uitspraak: /aɪˈæpətəs/ als u van fonetisch schrift houdt) is een enigmatische maan van planeet Saturnus. In deze aflevering hoort u wat er zoal afwijkend is aan Iapetus. De manen van Saturnus: https://nl.wikipedia.org/wiki/Manen_van_Saturnus Wat is synchrone rotatie: https://nl.wikipedia.org/wiki/Synchrone_rotatie Albedo, helder uitgelegd:…
 
Eerder hadden we het al over een mysterieuze bezoeker uit de interstellaire ruimte. Wetenschapper Amir Siraj ontdekte echter dat we al eerder zijn bezocht door iets wat van ver komt... (plaats hier spannend geluidseffect) Het Twitter-bericht van de USSC: https://twitter.com/US_SpaceCom/status/1511856370756177921 CNEOS vuurballen database: https://c…
 
Al die lichten die 's nachts aan staan... moet dat nou? Nee, dat moet helemaal niet. Sterker nog, dieren en mensen lijden onder deze vervuiling van wat ooit "de nacht" was. https://www.lightpollutionmap.info https://www.youtube.com/watch?v=dd82jaztFIo https://www.darksky.org/light-pollution/ https://cescos.fau.edu/observatory/lightpol-astro.html ht…
 
In 1976 werd een vreemd experiment gedaan, waarbij een ruimteschip gelanceerd werd om een theorie van Einstein te verifiëren. Wat was de uitkomst? U hoort het in deze aflevering. The young centre of the Earth: https://arxiv.org/abs/1604.05507 Causaliteit en de lichtsnelheid: https://physics.stackexchange.com/questions/356936/causality-and-speed-of-…
 
Magnetars... resten van overleden sterren, waar we het in het verleden al wel eens over hebben gehad. Maar wat weten we eigenlijk over het binnenste van magnetars? Een recente ontdekking laat mogelijk wat meer licht over deze kwestie schijnen. De eerdere aflevering over magnetars: https://www.nporadio2.nl/podcasts/zimmerman-in-space/5718/44-magneta…
 
Kleiner dan klein, maar niet oneindig klein... de Planck ster. Wat is DAT nou weer? U hoort het in deze aflevering van Zimmerman in Space. Althans... die kans bestaat. Het NGC 384 sterrenstelsel: https://en.m.wikipedia.org/wiki/NGC_3842 Gravitatie constante: https://en.wikipedia.org/wiki/Gravitational_constant Het NIST houdt dit soort zaken voor u …
 
Recent is er weer wat meer wetenschappelijke interesse in de maanstenen die in de jaren '70 van de vorige eeuw naar de aarde werden gebracht. Maar waarom? U hoort het in deze aflevering van Zimmerman in Space, de meest maanvriendelijke podcast van de NPO. https://en.wikipedia.org/wiki/Apollo_17 https://en.wikipedia.org/wiki/Shorty_(crater) https://…
 
Soms brengen we een bodemmonster van een ander hemellichaam naar de aarde. Dat heet een sample return missie. In het kader daarvan kijken we vandaag naar wat op 6 december 2020 terugkeerde van asteroide 162173 Ryugu op aarde. Artikel https://www.researchgate.net/publication/357189298_First_compositional_analysis_of_Ryugu_samples_by_the_MicrOmega_hy…
 
Voyager 1, het eerste ruimtevaartuig dat in de interstellaire ruimte arriveerde, neemt al een tijd iets vreemds waar. Maar als ik daar in deze synopsis teveel over zeg, heeft het uiteraard geen zin meer naar de podcast te gaan luisteren. Nog even horen hoe een gravity assist werkt: https://www.nporadio2.nl/podcasts/zimmerman-in-space/38324/109-grav…
 
Een heelal afleiden uit één melkwegstelsel. Kan dat? Bezit een deel complete informatie over een geheel? Nou, zover beweren we vandaag niet te gaan, maar er is wel wat interessants over te melden. En anders kunt u, in de woorden van de wijze Renzo Veenstra, altijd nog unsubscriben. Het Flat Iron instituut: https://www.simonsfoundation.org/flatiron/…
 
Hens was te gast in het nieuwe wetenschapsprogramma 'De Nacht van...' op NPO Radio 1. Presentator Mirthe van der Drift interviewde daarin de wereldberoemde sterrenkundige Ewine van Dishoeck. Zij was vanaf de tekentafel betrokken bij de ontwikkeling van de met goud bedekte JWST; de peperdure sterrenkijker die nog verder het heelal in kan turen dan e…
 
Koolstof 12 op Mars. Heeft dat wat te betekenen? Of moeten we niet te vroeg juichen? Wetenschappelijk artikel met PDF: https://www.pnas.org/content/119/4/e2115651119 Curiosity Mars rover: https://en.wikipedia.org/wiki/Curiosity_(rover) HIRISE foto van Perseverance lander met parachute: https://www.nasa.gov/image-feature/jpl/hirise-captured-persever…
 
Kwark... wat? Ja, kwarksterren. Geen kwarktaarten, maar kwarksterren. Bestaan die echt dan? Nou, dat is inderdaad nog maar de vraag. In deze aflevering kijken we naar de zin en onzin van deze hypothetische hemellichamen. https://en.wikipedia.org/wiki/3C_58 https://en.wikipedia.org/wiki/XTE_J1739-285 https://en.wikipedia.org/wiki/SN_2006gy…
 
Kijk nou! Een nieuw logo. Want vanaf deze aflevering zit uw favoriete nerdcast dan toch echt op NPO Radio 2: https://www.nporadio2.nl/podcasts/zimmerman-in-space Neutrino's, ze zijn overal. Maar waarom zijn astronomen zo geïnteresseerd in deze bijna massa-loze deeltjes? Zouden ze ons soms iets kunnen vertellen over onze oorsprong? https://icecube.w…
 
Ergens voorbij de baan van planeet Neptunus cirkelt mogelijk nog iets zwaars om de zon. In column #115 speculeerden we al dat het hier misschien om een klein zwart gat gaat. Vandaag schijnen we nieuw (infrarood) licht op de zaak. https://nl.wikipedia.org/wiki/IRAS_(satelliet) https://www.researchgate.net/publication/28643555_The_Infrared_Astronomic…
 
De James Webb Space Telescope. Ook Hens probeert nog een poging om iets nieuws te zeggen over deze ruimtetelescoop, die volgende week gelanceerd zal gaan worden. Als alles naar plan verloopt natuurlijk... https://jwst.nasa.gov/content/webbLaunch/index.html https://jwst-pipeline.readthedocs.io/en/latest/index.html https://archive.stsci.edu/missions-…
 
Gehuld in mysterie, foutief ook wel "The Dark Side of the Moon" genoemd... maar wat weten we eigenlijk over die achterkant van onze naaste buur? En welke rol speelt China hierin? https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-man-en-de-maan https://www.space.com/china-yutu-2-moon-rover-cube-shaped-object-photos https://www.space.com/moon-far-side-yutu-2-rove…
 
Len vraagt naar de science fiction voorkeuren van Hens. Okay dan. Verder de quantum verloting van twee gesigneerde boeken van niemand minder dan Govert Schilling! https://www.politico.eu/special-report/the-age-of-surveillance/ https://www.texastribune.org/2016/07/08/use-robot-kill-dallas-suspect-first-experts-say/ https://en.wikipedia.org/wiki/The_…
 
Misschien heeft u het ook wel meegekregen in de recente nieuwsberichten. Er is een exoplaneet ontdekt in een ander sterrenstelsel dan onze melkweg. Hoe kan dat nou, een planeet vinden in een ander sterrenstelsel. https://nl.wikipedia.org/wiki/Draaikolkstelsel https://www.nature.com/articles/s41550-021-01495-w https://iopscience.iop.org/article/10.3…
 
De Olifant in het Universum. Dat is de titel van het nieuwste boek van Govert Schilling. In deze aflevering gaan we met Govert in gesprek over dit boek. Ook hoort u hoe u mee kunt dingen naar een gesigneerd exemplaar van dit voor luisteraars van deze column bijzonder geschikte boek. https://nl.wikipedia.org/wiki/Govert_Schilling https://www.allesov…
 
Een paar columns geleden hadden we het al over de TESS ruimtetelescoop. Vandaag één van de vreemdere ontdekkingen die met behulp van TESS zijn gedaan en de zoektocht van de wetenschap om er een verklaring voor te vinden. https://nl.wikipedia.org/wiki/Magelhaense_wolken https://www.nporadio1.nl/podcasts/zimmerman-in-space/58132/171-tess https://tess…
 
Loading …

Korte handleiding

Google login Twitter login Classic login