Gapen is ook aanstekelijk voor dieren die alleen leven

4:10
 
Delen
 

Manage episode 280308719 series 1712427
Van BNR Nieuwsradio, ontdekt door Player FM en onze gemeenschap - copyright toebehorend aan de uitgever, niet aan Player FM. Audio wordt direct van hun servers gestreamd. Klik de abonneren-knop aan om updates op Player FM te volgen of plak de feed URL op andere podcast apps.

Veel mensen zullen het herkennen: je ziet iemand anders gapen en dan moet je zelf ook. Soms is het zelfs al genoeg als je het hoort. En het lijkt eerder te gebeuren als het om iemand gaat uit je sociale kring. Iemand die je mag. Waarom het precies gebeurt, dat weten we echter nog niet.

We weten wel dat de aanstekelijkheid van gapen zowel bij mensen als dieren voorkomt. Bij chimpansees en bonobo's, bij honden en wolven en zelfs bij schapen en vermoedelijk ook vissen. Om te testen of het sociale aspect echt noodzakelijk is richtten wetenschappers zich in een nieuw onderzoek juist op meer solitaire dieren. Ze bleven wel redelijk dicht bij huis en kozen voor de meest solitaire mensaap: de orang-oetan.

Voor het onderzoek werd een tv voor het verblijf van de orang-oetans in de Apenheul gezet. Daarop kregen ze andere orang-oetans te zien die of gaapten, of neutraal keken. Tussen die andere apen zaten groepsgenoten, onbekenden en een 3D-avatar van een orang-oetan. Voor die laatste bleken ze niet zo gevoelig te zijn, maar het gapen van zowel de bekende, als onbekende orang-oetans bleek aanstekelijk te werken. Voor het eerst lieten de onderzoekers daarmee zien dat de aanstekelijkheid van gapen ook bij solitaire dieren voorkomt.

Hersenen op scherp

Natuurlijk zouden ze het liefst alle dieren testen, maar dit onderzoek is al weer een stapje in de goede richting. Waarom het nou gebeurt, dat moet nog altijd worden uitgezocht. Er is een theorie die zegt dat met gapen de hersenen worden gekoeld en dat aanstekelijkheid ervoor zorgt dat de hele groep meedoet en iedereen weer even op scherp staat. Bijvoorbeeld in een gevaarlijke situatie. Maar dat zou dan niet verklaren waarom ook solitair levende dieren het doen. Genoeg te onderzoeken nog dus.

In deze audio hoor je onderzoeker Evy van Berlo van de Universiteit Leiden. Meer over het onderzoek lees je hier: Experimental evidence for yawn contagion in orangutans (Pongo pygmaeus).

Het onderzoek werd geleid door gedragsonderzoeker Jorg Massen, verbonden aan de Universiteit Utrecht. Massen spraken we eerder al eens: 'Puzzelen met vrienden werkt ontspannend voor apen' en 'Blauwe ekster deelt zijn eten met minder bedeelde soortgenoten'.

702 afleveringen