Biologie | Het archief van de zee zit in een bejaard schelpdier

3:59
 
Delen
 

Manage episode 269121946 series 1712427
Van BNR Nieuwsradio, ontdekt door Player FM en onze gemeenschap - copyright toebehorend aan de uitgever, niet aan Player FM. Audio wordt direct van hun servers gestreamd. Klik de abonneren-knop aan om updates op Player FM te volgen of plak de feed URL op andere podcast apps.

In de winter als er niet zoveel te eten is en de temperaturen omlaag gaan, gaat ook de Noordkromp in een soort sluimerstaat. Hierdoor remt de groei van het beestje af en die pauze kun je later heel mooi terugzien in de lijnen op zijn schelp. Bij sommige schelpdieren kun je zelfs de getijden erin terugzien.

Je kunt er ook aan zien hoe goed her dier het dat jaar of dat seizoen had. En hoe het ervoor stond met de gezondheid van de zee op dat moment. Nou kunnen Noordkrompen meer dan 500 jaar oud worden. Dat geeft dus een heel mooi kijkje in het verleden, waardoor onderzoekers er onder andere al in slaagden om hele klimaatreconstructies te maken.

klepmetingen en kernproeven

Om te begrijpen hoe die groeilijnen zich verhouden tot hoe actief de dieren zijn is er zelfs vijf jaar lang, elke minuut bij 16 Noordkrompen gemeten hoever de schelp openstond. Ook worden regelmatig samples uit de groeilijnen genomen, om ze vervolgens te onderzoeken in het lab. Dat geeft weer allerlei nieuwe interessante informatie. Eind jaren vijftig werden er op Nova Zembla bovengrondse kernproeven gedaan door de Russen. Dat zorgde voor heel veel radioactief koolstof in de atmosfeer. En die piek vind je terug in de groeilijn van dat jaar.

In deze audio hoor je onderzoeker Rob Witbaard van het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee.

643 afleveringen