Webb openbaar
[search 0]
Meer

Download the App!

show episodes
 
Loading …
show series
 
Op de eerste foto’s die NASA publiceerde van de ruimtetelescoop James Webb kijken we miljarden jaren terug in de tijd, tot vlak na de oerknal. Een mijlpaal voor de wetenschap, vertelt wetenschapsredacteur Laura Bergshoef: voor het eerst zien we hoe sterrenstelsels ontstonden en worden bestaande theorieën over het heelal bevestigd én ontkracht. Wat …
 
We hebben ons allemaal kunnen vergapen aan de eerste plaatjes van de James Webb Space Telescoop. Wat zien we precies? Waarom zijn ze zoveel scherper? En wat staat er hierna op de agenda? Vaste gast in de rubriek - Webb systems engineer Maurice te Plate van ESA - vertelt waarom er naar objecten gekeken is die eerder al door voorganger Hubble werden …
 
De orde van de halfvleugeligen of snavelinsecten – waar onder andere de wants en bladluizen onder vallen – kent meer dan 80.000 soorten. Nu is daar weer eentje bij gekomen. Deze groep insecten kan zo klein zijn als 1 millimeter, of zo groot als 15 centimeter, maar allemaal hebben ze een vergelijkbaar zuigmondje. Dat geldt ook voor de nieuwe soort d…
 
Vanaf de redactie van NRC vertellen we je elke dag het verhaal van vandaag. Deze week laten we de voorpagina's even los en hoor je verhalen die je de hele zomer kunt luisteren. De Amsterdamse buurt de Bijlmer is een broedplaats voor creativiteit. Hiphop, dansstijlen en kleding: veel trends onder jongeren vinden hun oorsprong in dit deel van de hoof…
 
Hoe kunnen bestaande ecosystemen en vegetatie ons helpen bij het beschermen van onze kust? Dat is één van de dingen waar ze bij het NIOZ naar kijken en wij gingen langs. Onderzoeker Jaco de Smit van het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) laat zien wat ze allemaal onderzoeken in de verschillende soorten stroomgoten die ze …
 
Vanaf de redactie van NRC vertellen we je elke dag het verhaal van vandaag. Deze week laten we de voorpagina's even los en hoor je verhalen die je de hele zomer kunt luisteren. De piepjonge Klaus Mäkelä is de nieuwe vaste dirigent van het Concertgebouworkest, dat bij de wereldtop hoort. De afgelopen vijf jaar zat het orkest uit Amsterdam zonder che…
 
Neuronen, de cellen in ons zenuwstelsel die gespecialiseerd zijn in het versturen en ontvangen van informatie, zijn misschien wel de ingewikkeldste cellen ooit. Maar hoe zijn ze ontstaan? Daarover zijn de meningen verdeeld, maar onderzoekers uit Japan denken het antwoord nu te hebben gevonden. Ze doken daarvoor terug in de tijd en diep onderwater, …
 
De meeste mensen denken bij geografie misschien aan hoofdsteden stampen en hoogtekaarten bestuderen, maar geografen vind je bijna overal. En ze zijn hard nodig bij het oplossen van de grote vraagstukken van vandaag. Onderzoeker Michiel van Meeteren van de Universiteit Utrecht probeert de super diverse kennis die je in zijn vakgebied vindt zo bij el…
 
Tim Koehoorn is zanger, gitarist en componist en de eerste singer-songwriter die wij aan tafel treffen. Hij wil net als wij graag terug naar Hyves en ik ben hem zelf op het spoor gekomen door grappige sketches op social media zoals ‘Kaasplankje’ en ‘Eenmanzaak’. Het werd al snel duidelijk dat Tim twee albums, tal van singles, een succesvolle crowdf…
 
Vanaf de redactie van NRC vertellen we je elke dag het verhaal van vandaag. Deze week laten we de voorpagina's even los en hoor je verhalen die je de hele zomer kunt luisteren. In de Rotterdamse Afrikaanderwijk begonnen op 10 augustus 1972 rellen die zes dagen duurden en de boeken ingingen als de eerste - en enige - echte 'rassenrellen' in Nederlan…
 
Om erachter te komen hoe mieren elkaar dingen leren, hebben onderzoekers een leraar-mier in robotvorm gemaakt. De opdracht voor de robotmier: leer de kolonie nieuwe routes. Als één van de mieren in een kolonie een beter nest heeft gevonden, haalt die mier één van zijn nestgenoten op, om hem vervolgens de route uit te leggen naar het nieuwe nest. Da…
 
Op sommige plekken op aarde vind je biodiversiteit die niet door ligging of klimaat te verklaren is. Bijvoorbeeld op het eiland Nieuw-Caledonië, waar een geoloog nu gaat helpen zoeken naar de verklaring. Lydian Boschman van de Universiteit Utrecht is die geoloog. Ze is net terug van een bezoekje aan het eiland. Loop je er rond dan zijn vier op de v…
 
Vanaf de redactie van NRC vertellen we je elke dag het verhaal van vandaag. Deze week laten we de voorpagina's even los en hoor je verhalen die je de hele zomer kunt luisteren. Profvoetballer worden. Het is voor weinigen weggelegd, maar ouders gaan steeds verder om hun kind de allerbeste kansen te bezorgen. Op commerciële voetbalscholen betalen ze …
 
We weten dat luchtvervuiling slecht kan zijn voor de gezondheid, maar heeft het ook een effect op onze cognitieve prestaties? Dat hebben ze onderzocht.... bij schakers. Onderzoeker Steffen Künn van de Universiteit Maastricht komt uit de economische hoek. Hij raakte dankzij een student geïnteresseerd in de vraag wat luchtvervuiling doet met onze cog…
 
Vanaf de redactie van NRC vertellen we je elke dag het verhaal van vandaag. Deze week laten we de voorpagina's even los en hoor je verhalen die je de hele zomer kunt luisteren. Vorig jaar dook een beruchte - en bejaarde - Italiaanse smokkelaar van oudheden op in Delft, waar hij een oude bronzen helm wilde laten restaureren. Plots was het aan een Ne…
 
Koraalvissen zijn er in alle soorten en maten. Die diversiteit hebben ze – denken onderzoekers van de Universiteit van Californië nu – voor een groot deel te danken aan de manier waarop ze naar eten happen. Ook al bestonden vissen met kaken zo'n 500 miljoen jaar geleden ook al, sommige van de eetgewoontes die ze vandaag de dag hanteren ontstonden p…
 
Vanaf de redactie van NRC vertellen we je elke dag hét verhaal van de dag. Nieuwsverhalen die raken, verrassen of iets aan het licht brengen. Maar wat gebeurt er na de eindtune? Deze week hoor je van vijf verhalen hoe het verder ging. Begin dit jaar wist iedere journalist het Zuid-Limburgse Sterrebos te vinden. Klimaatactivisten hingen er in de bom…
 
Onderzoekers van de TU Delft hebben de kleinste door stroming aangedreven motoren ter wereld ontwikkeld. Ze zijn gemaakt van DNA en 10.000 keer dunner dan een menselijke haar. In deze audio leggen onderzoeker Daniel Verschueren en TU Delft-onderzoeker Xin Shi uit waarom het zeven jaar duurde voordat het ze lukte om dit te maken, hoe het werkt en we…
 
Door een MRI-scanner met een bestralingsapparaat te combineren lukt het onderzoekers van het UMC Utrecht om tumoren veel preciezer aan te pakken. Hierdoor zijn er vaak ook veel minder bestralingsrondes nodig. In deze audio leggen radiotherapeut Martijn Intven en hoogleraar Experimentele Klinische Fysica Bas Raaymakers uit hoe het werkt en waarom he…
 
Hoe is het om met één van de nieuwste bestralingsapparaten te werken? Laborant Roel Bouwhuis neemt ons mee de behandelruimte in, waar we op veilige afstand moeten blijven staan om de microfoons niet kwijt te raken. Door in deze ruimte een MRI-scanner met een bestralingsapparaat te combineren lukt het onderzoekers van het UMC Utrecht om tumoren veel…
 
Vanaf de redactie van NRC vertellen we je elke dag hét verhaal van de dag. Nieuwsverhalen die raken, verrassen of iets aan het licht brengen. Maar wat gebeurt er na de eindtune? Deze week hoor je van vijf verhalen hoe het verder ging. Eind vorig jaar ging het veel over Evergrande, het Chinese vastgoedbedrijf dat op omvallen stond. Het bedrijf was z…
 
Elk jaar zorgen plantenziektes voor een wereldwijd verlies van honderden miljarden. Nu denken onderzoekers met een nieuw soort sensor te kunnen bijdragen aan de vermindering daarvan. Hoe het zit: een nieuwe techniek moet licht gaan gebruiken om de organische stofjes te meten die de planten zelf uitstoten en die iets zeggen over de gezondheid van ge…
 
Onderzoekers van het Wilhelmina Kinderziekenhuis - onderdeel van het UMC Utrecht - hebben een algoritme ontwikkeld waarmee ze heel nauwkeurig kunnen zien of een baby slaapt of niet. Wetenschapsredacteur Karlijn Meinders ging langs om van onderzoeker Jeroen Dudink en Digital Health-expert Annemarie van 't Veen te horen hoe het algoritme werkt en waa…
 
Onweersbuien komen regelmatig voor in Europa, al worden heel weinig mensen daadwerkelijk geraakt door de bliksem. Maar wat gebeurt er in je lichaam als je toch wordt getroffen? En hoe blijf je veilig als je tijdens een bergwandeling wordt overvallen? Gast: Sander Voormolen Presentatie: Gemma Venhuizen Redactie en montage: Elze van Driel Muziek: Noz…
 
Deze bijzonder leerzame aflevering praten wij met het Brunel Solar Team, dat weldra naar Zuid Afrika vertrekt om met hun zelf ontworpen Nuna 11s de South African Solar Challenge (SASOL) te rijden. Een race op zonne-energie al worstelend met de elementen. Het Brunel Solar Team bestaat onder meer uit Sanne Vilters, zij studeert Industrieel Ontwerp en…
 
Vanaf de redactie van NRC vertellen we je elke dag hét verhaal van de dag. Nieuwsverhalen die raken, verrassen of iets aan het licht brengen. Maar wat gebeurt er na de eindtune? Deze week hoor je van vijf verhalen hoe het verder ging. In februari zat redacteur Hans Steketee gespannen naast zijn marifoon toen vrachtschip Julietta D tijdens een storm…
 
Soms kan weefsel in ons lichaam zichzelf niet meer herstellen. Daarom wordt er hard gewerkt aan biomaterialen die hier een handje bij kunnen helpen. Alleen: hoe laat je dat materiaal praten in de juiste taal? Er is al heel wat mogelijk op dit gebied. Bijvoorbeeld patches voor de huid of voor botten die helpen bij schade die niet door ons eigen lich…
 
Vanaf de redactie van NRC vertellen we je elke dag hét verhaal van de dag. Nieuwsverhalen die raken, verrassen of iets aan het licht brengen. Maar wat gebeurt er na de eindtune? Deze week hoor je van vijf verhalen hoe het verder ging. Als een van de weinige journalisten lukt het Minka Nijhuis al jaren om vanuit de Myanmarese Jungle verslag te doen …
 
Twee derde van de wereldbevolking onder de 50 draagt het herpesvirus bij zich dat een koortslip kan veroorzaken. Nu is het wetenschappers eindelijk gelukt om het virus ver terug in de tijd te volgen. Ondanks dat het herpesvirus dat de koortslip veroorzaakt nu zoveel voorkomt onder mensen – varianten ervan zijn overigens ook te vinden in dieren, zoa…
 
Deze hele week gaat het in de zomerserie van deze rubriek over 'het lichaam'. En we beginnen helemaal bij het begin, namelijk bij de geboorte. Want wat blijkt: een zware bevalling heeft veel meer impact op een vrouwenlichaam dan eerder werd gedacht. Onderzoeker Chahinda Ghossein van de Universiteit Maastricht vond het vreemd dat al langer bekend wa…
 
Vanaf de redactie van NRC vertellen we je elke dag hét verhaal van de dag. Nieuwsverhalen die raken, verrassen of iets aan het licht brengen. Maar wat gebeurt er na de eindtune? Deze week hoor je van vijf verhalen hoe het verder ging. In Zeewolde stemde de gemeenteraad afgelopen december in met de komst van een groot datacentrum van Meta (het moede…
 
Wij mensen gaan vaak slechter horen als we ouder zijn, maar krokodillen – die ook flink oud kunnen worden – houden hun hele leven een goed gehoor. Hoe kan dat? Ons gehoorverlies komt in de meeste gevallen omdat receptoren in onze oren het niet meer doen. Die receptoren groeien helaas niet meer terug. Tenminste: bij ons. Bij sommige dieren, zoals kr…
 
Onder dwang anderen oplichten via het internet. In 2021 kwamen de eerste verhalen naar buiten over deze moderne vorm van slavernij waar nog weinig over bekend is. Correspondent in Zuidoost-Azië Saskia Konniger hoorde verhalen over de Cambodjaanse stad Sihanoukville, waar mensen op grote schaal in gevangenschap zouden leven en werken. Ze ging op rep…
 
De beperkte hoeveelheid zuurstof in water is een steeds groter probleem voor vissen en andere waterdieren. Onderzoekers van de Radboud Universiteit wilde weten: voor welke vissen is het gevaar het grootst? Zuurstofarm water ontstaat onder andere door opwarming en vervuiling. Daar komt nog eens bij dat vissen in warmer water meer zuurstof nodig hebb…
 
Adolescenten nemen vaak meer risico's dan andere leeftijdsgroepen. Waar komt dat nou precies door? En hoe bestudeer je zoiets eigenlijk? Onderzoeker Anna van Duijvenvoorde van de Universiteit Leiden legt uit hoe je met experimenten achter het antwoord op die vragen kan komen. Ze vertelt dat er meerdere oorzaken voor kunnen zijn. Wat uit onderzoek b…
 
Deze zomer kun je in Duitsland voor negen euro per maand reizen met de trein. Een groot experiment: niet eerder maakte het land het openbaar vervoer zo goedkoop – en daarmee op grote schaal toegankelijk. Economieredacteur Milo van Bokkum reist veel door Duitsland en vertelt over de voordelen én de grote chaos waartoe het leidt. Is dit een antwoord …
 
Stel: de temperatuur in een mierennest neemt toe. Het wordt goed heet onder de voetjes van de mieren. Maar ze buffelen door. En dan ineens: evacuatie van de hele kolonie. Hoe beslissen ze dat? Uit onderzoek blijkt dat de reactie van de mieren op een soortgelijke stimulus te vergelijken is hoe een netwerk van neuronen – zoals onze hersenen – werkt. …
 
Hebben apen emoties? Herkennen ze die in elkaar? En hoe verhoudt zich dat dan tot de mens? Het zijn vragen die moeilijk in het wild te beantwoorden zijn, maar dankzij slimme technieken nu wel in de dierentuin. Onderzoeker Mariska Kret kijkt in haar werk naar het verschil tussen apen mensen op het gebied van emoties. Ze bestudeerde al eens hoe bonob…
 
Eindelijk is het zover: de lang verwachte live aflevering vanaf hackersfestival MCH2022 (May Contain Hackers) in de tent van onze vrienden bij Angry Nerds. De aflevering bestaat uit drie delen met steeds andere deelnemers. We kruisen onze microfoons met een boel oude bekenden die eerder bij ons aan tafel zaten. Denk aan Bart van den Akker / Whizzi,…
 
Is het gedrag dat bijen laten zien instinctief? Kopiëren ze elkaar slechts? Of is er echt sprake van individuele intelligentie? Deze experimenten zeggen: dat laatste is waar. Natuurlijk hebben we het over een veel kleiner brein dat dit gedrag aanstuurt dan bij ons. Een speldenknop in grootte. De hersenen van bijen hebben ook een stuk minder zenuwce…
 
Elke paar maanden komt het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel weer in het nieuws. Vluchtelingen die asiel zoeken slapen in tenten voor de deur of in de kantoren van het centrum. Mark Middel, correspondent Noord-Nederland, dacht dat de laatste keer dat hij het centrum bezocht een dieptepunt was, maar vorige week was het weer erger. Hoe is het voor…
 
Eén enkel stofje blijkt te bepalen of de cellen van onze haarzakjes zichzelf delen, of dat ze juist sterven. En dat is belangrijke kennis bij het behandelen van kaalheid en nog veel meer. Haarzakjes zijn een interessant onderdeel van ons lichaam. Terwijl veel typen weefsel – zoals het weefsel in de lever en maag - zichzelf pas herstellen en cellen …
 
Deze hele week gaat het in de zomerserie van deze rubriek over 'gedrag'. En we beginnen bij agressie. Stel: iemand is zo agressief dat diegene gevaarlijk is voor zichzelf en zijn of haar omgeving, zou het dan te verantwoorden zijn om in te grijpen in iemands hersenen? We bespreken het met Ruben Knehans, promovendus aan de Universiteit Maastricht. H…
 
Europese regels schrijven voor dat al het Nederlandse oppervlaktewater in 2027 van goede kwaliteit moet zijn. Een enorme klus: op dit moment voldoet 99 procent níét aan die norm. Klimaatredacteur Marcel aan de Brugh legt uit dat Nederland een watercrisis te wachten staat, vergelijkbaar met de huidige stikstofcrisis. Wat kan hiertegen gedaan worden?…
 
Mijten vind je overal, zelfs in onze eigen poriën. Vaak doen ze goed werk, in sommige gevallen zorgen ze voor problemen. In een populatie lama-achtige dieren in Argentinië creëerden ze een slagveld. Een Yale studente moest haar onderzoek in een natuurpark in Argentinië abrupt onderbreken door de covid-pandemie. Gelukkig had ze toen al genoeg data v…
 
In een vorige aflevering hoorden we dat ze straks zwaartekrachtsgolven in de ruimte willen gaan meten. We nemen een kijkje in het lab waar de instrumenten die hiervoor nodig zijn worden ontwikkeld. Omdat elke missie uniek is en de onderdelen voor instrumenten vaak alles behalve standaard zijn, is het maken van ruimte-instrumenten enorm uitdagend, v…
 
Morgen spelen de Oranje Leeuwinnen op het EK de kwartfinale tegen Frankrijk. Lang was er nauwelijks interesse voor vrouwenvoetbal, maar sinds Nederland in 2017 Europees Kampioen werd, is de aandacht ervoor groter dan ooit. Sportredacteur Daniëlle Pinedo kijkt terug op de geschiedenis van vrouwenvoetbal, die bol staat van de strijd tegen vooroordele…
 
In deze laatste aflevering van de ruimteweek leren we meer over een nieuwe manier om zwaartekrachtsgolven te meten. Niet vanaf de aarde, maar in de ruimte. Sterrenkundige Gijs Nelemans van de Radboud Universiteit en SRON frist ons geheugen eerst even op. Want wat zijn zwaartekrachtsgolven ook alweer? Daarna legt hij uit hoe je ze zowel onder de gro…
 
Het is een spannende week voor de energieoorlog tussen Rusland en Europa. Uit alles blijkt dat de lidstaten nog niet klaar zijn voor een grote gascrisis. Redacteur Chris Hensen legt uit hoe de Europese solidariteit hierdoor onder druk komt te staan. En dan moet de winter nog komen. Gast: Chris Hensen Presentatie: Egbert Kalse Redactie: Mandula van …
 
Loading …

Korte handleiding

Google login Twitter login Classic login