show episodes
 
Radio Swammerdam is vernoemd naar de zeventiende-eeuwse wetenschapper Jan Swammerdam die er een rariteitenkabinet in Amsterdam op na hield. Iedere uitzending interviewen wij wetenschappers over hun onderzoek, wordt een bijdrage geleverd door één van onze columnisten en gaan we op wetenschappelijke reportage. Iedere zondag om 11:00 uur zijn we live te horen via Radio Salto, 108.6 FM, 99.4FM en/of hier terug te luisteren. Hoofdredactie: Aafke Kok. Redactie: Josta Bosma, Lianne Hooijmans, Nash ...
 
Nergens ter wereld wordt zoveel gefietst als in Nederland. De Spaak is een podcast met nieuws en informatie over alledaags en recreatief fietsen. Gepresenteerd door Jeroen Dirks. UvA-hoogleraar Urban Mobility Marco te Brömmelstroet is academic advisor. De Spaak is een productie van NTR en NPO Radio 1.
 
Loading …
show series
 
Het kabinet-Rutte III is afgetreden vanwege het zogenaamde toeslagenschandaal. De Belastingdienst, een van de meest cruciale instanties van de Nederlandse staat heeft jarenlang willens en weten en op systematische wijze de levens van duizenden burgers verwoest. Er is sprake geweest van discriminatie, racisme en een grove schending van de grondbegin…
 
Last Wednesday an armed mob attacked and occupied the U.S. Capitol Building where both houses of Congress and Vice-President Mike Pence were in the process of certifying the presidential election results. The insurrection was actively encouraged by President Trump and his allies and has lead to House Democrats introducing a single article of impeac…
 
De uitzending deze week gaat over de relatie tussen mens en natuur. Lianne Hooijmans en Bobby Uilen gaan in gesprek met Nynke Schulp (verbonden aan het Institute for Environmental Studies (IVM) aan de VU) en biogeograaf Sietze Norder. Die laatste vertelt over zijn onderzoek naar eilanden en zijn nieuwe boek “De wereld in het klein”. Daarnaast sprek…
 
Het coronavirus is een hoax, Jeffrey Epstein is vermoord en de Amerikaanse presidentsverkiezingen zaten bomvol fraude.In 2020 lijken complottheorieën helemaal mainstream te zijn geworden. Maar hoe uniek is dit jaar daarin eigenlijk? En wat is precies het profiel van een complotdenker?Redacteur Henok Tesfai en Tanne van der Wal hebben het hier over …
 
Who else to turn to for our Christmas Special than our old pal Rob Ford (University of Manchester). We first talk about the state of the Brexit negotiations and the prospects of a trade deal before year's end (3:38). Then, at the request of a listener, we discuss a recent article on political cleavages that Rob wrote together with Will Jennings (29…
 
Sinds het einde van de Koude Oorlog organiseren steeds meer landen verkiezingen. Dictators kwamen er al snel achter dat het democratische ideaal zo krachtig was geworden dat je beter verkiezingen kon organiseren dan in te zetten op pure repressie. Door verkiezingen achter de schermen op allerlei manieren te manipuleren konden deze autocraten nameli…
 
Een door CRISPR gemuteerde gorilla die heel Chicago overhoop haalt, science fiction dus. Hoe kunnen speculative design en scenario denken het publieke debat over toekomstige technologien starten? Redacteur Tanne van der Wal gaat in gesprek met bio ethicus Joyce Nabuurs en filmwetenschapper en directeur van het inscience filmfestival Daisy van de Za…
 
Het loopt niet lekker bij het CDA. Electoraal zit partij al decennia in een neerwaartse spiraal en tot overmaat van ramp trok Hugo de Jonge zich deze week, luttele maanden voor de verkiezingen, terug als lijsttrekker. Ik spreek verder over de penibele positie van het CDA met Tom van der Meer, hoogleraar politicologie aan de Universiteit van Amsterd…
 
Het had dit jaar moeten gebeuren, maar toch moeten we nog een jaartje wachten op de Olympische Zomerspelen in Tokio. In deze uitzending gaat redactielid Bob Hermanns in gesprek met Ellen Maas, specialist topsport bij het Kenniscentrum Sport en Bewegen, en Meijke Linders, projectmedewerker Thermo Tokio bij TeamNL Experts. Hier zullen zij onder meer …
 
Deze aflevering staat in het teken van de crisis bij Forum voor Democratie. Waarom ontplofte juist nu de bom? Mijn gasten zijn Sarah de Lange, bijzonder hoogleraar politicologie aan de UvA en Léonie de Jonge, universitair docent in de europese politiek aan de Universiteit van Groningen. We spreken ook over normalisering, demonisering en de rol van …
 
Maite Karssenberg is sinds dit seizoen weer terug bij Radio Swammerdam als columnist en schreef deze column voor de uitzending 'Geuren en Kleuren. Maite is schrijver, historica en redacteur. In 2015 rondde ze de Onderzoeksmaster Geschiedenis af aan de Universiteit van Amsterdam en in 2018 verscheen haar eerste boek: Snijpunt Isfahan, over de bijzon…
 
Wij vertellen dingen in geuren en kleuren, maar wat hebben kleuren en geuren ons te vertellen? Redacteur Bobby Uilen gaat deze aflevering in gesprek met PhD-student Mimi den Uyl, die bij het Van 't Hoff Instituut voor Moleculaire Wetenschappen onderzoek doet naar de invloed van licht op kleurstoffen, en met Caro Verbeek, die als geurhistorica verbo…
 
De Gezondheidsraad heeft de regering geadviseerd om ouderen en medische risicogroepen als eerste te vaccineren tegen COVID-19. Het uitgangspunt is dat in een context van schaarste zo de meeste mensenlevens kunnen worden gered. Maar waarom zou je niet overwegen om juist de grootste verspreiders van het virus in te enten? Of mensen in vitale beroepen…
 
Belarus (ook wel bekend als Wit-Rusland) en Azerbeidzjan, we horen er veel over in de media. Wat wordt er in Nederland aan onderzoek gedaan over deze landen? In deze uitzending zijn Anne-Lise Bobeldijk (UvA, NIOD) en Sara Crombach (UvA) te gast. Leer wie historicus Zia Buniatov was en waarom iedereen in Azerbeidzjan hem kent. En waarom zet Oostenri…
 
Deze week ging onze redacteur Bobby Uilen in gesprek met promovendi Eva Sancho Rodriguez en Dick Zijp over ironie. Eva promoveert aan de Universiteit van Amsterdam, en onderzoekt waarom ironie als concept zo belangrijk is geworden in discussies over politieke apathie en engagement. Dick Zijp, momenteel gastonderzoeker bij de KU Leuven, schrijft zij…
 
Afgelopen dinsdag was er een gezamelijk UvA-Leiden panel over de Amerikaanse verkiezingen waar ik was gevraagd om wat te vertellen over democratie in Amerika. Ondanks de overwinning van Biden ben ik bijzonder pessimistisch over de toekomst. Het bloeden mag voorlopig zijn opgehouden, de patiënt verkeerd nog steeds in kritieke toestand. Amerika is ge…
 
Hoe overbruggen we polarisatie en bereiken we vrede? Volgens professor Cees Hamelink door echt met elkaar in gesprek te gaan in een 'deep dialogue'; het conflict aangaan en echt goed luisteren naar de ander.Redacteur Mariël Doedens gaat met professor Cees Hamelink, expert op het gebied van internationale communicatie, in gesprek over 'Communicatie …
 
Wat is precies de relatie tussen emotie en politiek? Er wordt wel eens gesuggereerd dat sommige mensen stemmen met het hoofd, anderen weer met het hart of de onderbuik. Gaat dit zo ver dat politieke boodschappen lichamelijke reacties oproepen? En bij wie wel en bij wie niet?Volgens een recent verschenen studie van Bert Bakker, Gijs Schumacher en Ma…
 
In deze aflevering duiken we in de wereld van het complotdenken met socioloog Jaron Harambam. Jaron is als Marie Curie postdoctoraal onderzoeker verbonden aan het Institute for Media Studies aan de KU Leuven. We spreken over wat een complottheorie precies is, wie zich aangetrokken voelen tot complottheorieën en vooral waarom, en de grote verschille…
 
Hoe heb jij je vrienden gemaakt? Waarschijnlijk niet via een uitgebreide strategie, maar 'gewoon, toevallig'. Toch heeft ons sociale netwerk en de samenstelling hiervan veel invloed op ons leven. In deze uitzending van Radio Swammerdam gaat het over sociaal kapitaal: de voordelen die onze sociale netwerken ons bieden. Hierover gaat presentator Heno…
 
The mountainous region of Nagorno-Karabach is once again the scene of armed conflict between Armenia and Azerbaijan. Hundreds of people have already lost their lives and observers worry that escalating violence might lead to forced displacement and ethnic cleansing.I’m joined today by Kevork Oskanian, Honorary Research Fellow at the Department of P…
 
Deze zondag ging de uitzending over Borsten; over de ontwikkeling van borsten, de functie, maar ook de erotisering van borsten. Hoe halen we borsten uit de taboesfeer? Hoe wordt er onderzoek gedaan naar borstweefsel? En hoe kan je je eigen borsten eigenlijk het best onderzoeken? Je hoort het allemaal in deze aflevering! De presentatie van de uitzen…
 
Onze maatschappij raakt steeds sterker gepolariseerd’ hoor je vaak. Maar wat is dat eigenlijk; polarisatie? En hoe onderzoek je het? Dat bespreekt redacteur Lianne Hooijmans in deze uitzending met politicologen Eelco Harteveld en Roderik Rekker. We hebben het over hoe groepen in de samenleving steeds negatiever over elkaar denken en over hoe ook fe…
 
Niet dat er iemand in Nederland reageerde, maar eurocommissaris Frans Timmermans heeft 20 miljard euro beschikbaar gesteld voor het fietsen. Even doorpakken, zou je zeggen, nu de fiets het tij meeheeft. Maar de officiële reacties in Nederland zijn lou loene.In deze Spaak Frans Timmermans, over zijn voorliefde voor fietsen en de reden dat hij de gel…
 
Archiefbureaucratie en Russki Mir; deze uitzending gaat over onderzoek in Rusland. Anke Spekman en Lianne Hooijmans spreken met Paul van Dijk, PHD aan de Universiteit van Amsterdam, en Gijs Kessler, senior onderzoeker aan het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis over hoe het is om als Nederlandse onderzoeker Russische archieven te bet…
 
Brexit is making headlines again. The Johnson government has introduced new legislation containing measures to unilaterally override certain parts of the 'oven-ready' withdrawal agreement between the UK and the EU. Northern Ireland secretary Brandon Lewis has conceded that the bill would break international law.Who better than to make sense of all …
 
In Nederland heb je de wind altijd tegen. 's Ochtends is het beulen op de heenweg. En 's middags op de terugweg wéér. Maar wat is (tegen-)wind eigenlijk? En zit het probleem niet vooral tussen de oren? Weervrouw Helga van Leur over dealen met tegenwind. Mountainbiker Tim Smeenge over de ideale zithouding op de fiets. Anneleen van de Ree peilt de me…
 
Universiteiten worden catastrofaal ondergefinancieerd; wetenschappers en docenten bezwijken onder de hoge werkdruk en de steeds toenemende bureaucratisering; onderzoeksfinanciering is een loterij die enkele academische supersterren creëert en talloze veelbelovende aanvragen van wetenschappers bij het grof vuil zet; er is sprake van een verstikkende…
 
Het Westerse denken over vrijheid is in de loop van de geschiedenis radicaal veranderd. In de oudheid was ‘vrij zijn’ vooral een strijd om zelfbestuur, maar Amerikaanse, Franse en ook Nederlandse contrarevolutionairen in de achtiende en negentiende eeuw kwamen met een nieuw concept van vrijheid op te proppen. Uit angst voor de grote massa die steed…
 
Het CBS weet het zeker: oudere fietsers zijn vaak stuntels in het verkeer. Ten bewijze voeren de rekenaars cijfers aan over het aantal verkeersdoden over de afgelopen twintig jaar.Natuurlijk, cijfers zijn cijfers. Het valt niet te ontkennen dat oudere fietsers vaker betrokken raken bij een ongeluk. Maar op de achtergrond speelt de framing van een g…
 
Discriminatie op de arbeidsmarkt is wijdverbreid, vreselijk hardnekkig en komt in Nederland vaker voor dan in andere landen. Dat stelt Lex Thijssen (SCP) die in februari promoveerde op dit onderwerp aan de Universiteit Utrecht. Lex voerde samen met Bram Lancee (UvA) en Marcel Coenders (SCP) een grootschalig experiment uit in Nederland waarin zij me…
 
Hoe nu verder? Er wordt steeds meer gefietst in Nederland. Maar van nieuwe infrastructuur is geen sprake. Integendeel, de meeste bestuurders hebben de binnensteden deels of helemaal op slot gegooid voor fietsers. Of ze zijn op hun handen blijven zitten.In suburbia (en daar wonen veruit de meeste mensen in Nederland) is de situatie nog somberder. Lu…
 
Afgelopen week bereikten de regeringsleiders van de 27 EU-lidstaten een akkoord over de meerjarenbegroting van de Europese Unie. Ik spreek hierover met Matthias Matthijs (Johns Hopkins University en Council on Foreign Relations) die is gespecialiseerd in internationale politieke economie en europese integratie. Wat stond er allemaal op het spel? Wi…
 
Het gebruik van social media is in de afgelopen jaren sterk toegenomen. Hoewel dit natuurlijk vele voordelen met zich meebrengt, is het ook een bekende bron van nepnieuws geworden. Hierdoor is het voor mensen lastiger geworden om te zien wat de correcte feiten zijn, om zo erachter te komen wat de waarheid is. Maar wat is eigenlijk de definitie van …
 
“Humor is speelsheid”, stelt emeritus hoogleraar Jan van Hooff. De uitzending van deze week wordt getipt door nieuw redactielid Mariël. “Humor van de Evolutie” is een uitzending uit 2013 waarin gedragsbioloog Jan van Hooff je alles vertelt over humor bij apen. De presentatie ligt in handen van Stephan de Groot en Jeroen Stoffels. Daarnaast deelt Si…
 
Nog geen twee maanden geleden leek alles mogelijk op straat. Waar auto's verdwenen, was er in een keer ruimte voor fietsers en voetgangers. Maar nu lijkt het gegrom, de stank en de onveiligheid van de auto weer alles overheersend. Of niet? In de Spaak de balans van een paar maanden lockdown. Wat hebben fietsers gewonnen? We bezoeken de met verbodsb…
 
Countries around the world have instituted formal lockdowns to halt the coronavirus. However, an indefinite lockdown would wreak total havoc on societies. So how can we transition into some form of normalcy while at the same time keeping the pandemic at bay?To discuss these matters, I am joined by my old friend Pavan Mamidi, director of the Centre …
 
Een jaar geleden was op elkaar gepakt in een overvol café iets drinken nog de normaalste zaak van de wereld. Maar wat wordt gezien als normaal en abnormaal, als ziek en gezond, is veranderlijk. Daarom tipt nieuw redactielid Janoël de aflevering ‘Baas in Eigen Brein III: Ooit een normaal mens ontmoet? De geschiedenis van de antipsychiatrie.’ uit 201…
 
Nieuw redactielid Tanne van der Wal tipt een aflevering uit 2018: Are we alone? De zoektocht naar buitenaards leven. Nu we in onze door een pandemie geraakte wereld ons weer mogen bewegen kunnen we verder kijken dan deze wereld. Bestaat er leven elders, of zelfs een georganiseerde beschaving als de onze, en hoe zou een virus uitbraak er daar uit he…
 
Niet verder vertellen, maar met Petrolheads maakt radiopresentator Bas van Werven een aanstekelijke podcast. Zelfs fietsers luisteren er graag naar. Petrolheads roept ook een vraag op: Immers, ook Bas leerde ooit fietsen. Hij weet dus hoe leuk het kan zijn om op de fiets te zitten. Waarom koos hij er dan toch voor om autogek te worden en Petrolhead…
 
Eind 2018 deed de Staatscommissie Parlementair Stelsel een fors aantal aanbevelingen om het Nederlandse parlementaire stelsel 'toekomstbestendig' te maken. Denk hierbij aan een nieuw kiesstelsel, een direct gekozen formateur, een correctief bindend referendum en een constitutioneel hof. Gisteren liet minister Ollongren van Binnenlandse Zaken in een…
 
De bodem in de Nederlandse arbeidsmarkt zakt. In 1969 was het minimumloon nog ruim 70% van het mediaanloon, maar in 2018 was dit al teruggelopen tot 47%. Er is dus een groot verschil in welvaartsontwikkeling tussen het minimumloon en de gemiddelde loonontwikkeling in Nederland. Bovendien is die bodem van de arbeidsmarkt poreus. Er wordt weldegelijk…
 
Nieuw redactielid Anke tipt de aflevering ‘Algemeen beschaafd dialect’ uit 2014. Luister naar een gesprek over standaardtaal, dialect en het meten van de tongbewegingen van Volendammers. Onderzoekers aan het woord zijn Frans Hinskens en Etske Ooijevaar van het Meertens Instituut en de presentatie is in handen van Eveline van Rijswijk en Tiago Abas.…
 
Je vraagt je toch af waarom... Uit onderzoek blijkt dat een kwart van de Nederlandse automobilisten best bereid is om de fiets te pakken. Maar in de praktijk doen ze het niet. In deze Spaak automobilisten in de Amsterdamse Bijlmer die antwoord geven op de vraag waarom ze dat (niet) doen.Boswachter Aldriek Pot wil wel op de fiets naar zijn werk, dol…
 
Mijmerend over de Romeinse soldaten die dit dal tweeduizend jaar geleden uitgroeven vergat Aafke even alle zorgen van deze tijd. Twee jaar geleden gingen Aafke en Sander ook op zoek naar verhalen uit de grond. Emeritus hoogleraar fysische geografie Jan Sevink vertelt over zijn onderzoek naar stuiflandschappen bij het Laarder Wasmeer gebied. Archeol…
 
Loading …

Korte handleiding

Google login Twitter login Classic login